USA vs EU, Football vs Fussball oder Sozialismus vs Kapitalismus Reply

Elo geet et nees lass. Déi ‘schéinste Niewesaach’ vun der Welt ass nees zréck. Fir déi eng ass dëst mat déi schéinsten Zäit vum Joer, fir déi aner eppes wat se net kenne no vollzéien.

Fever Pitch (Zitat)

(Zitat aus dem Film ‘Fever Pitch’; Bild: cc)

An Europa bedeit zemools de Fussball fir Millioune vu Leit ganz vill, an Amerika zielt dat nämlecht fir de ‘Football.’ Op béide Säite vum Atlantik fänkt déi nei Saison elo un. Den Zäitpunkt vum Saisonstart – am spéide Summer – ass ee vun de wéinege Punkten, déi béid Sportarten mateneen verbënnt. Politesch/economesch gesinn kéint den europäesche Fussball an den amerikanesche Football nämlech net méi verschidde sinn; an dëst kéint keng méi grouss Konsequenz op de Sport hunn. Eng kleng Analyse.

(Fir e bësschen eng Richtegkeet an dëse Post ze kréien, huelen ech just d’Donné’en ab 1992, dee Moment wou d’Champions League a senger aktueller Form ugefaangen huet.)

Déi Europäesch ‘Top’ Ligen

Zënter 1992 gouf et an der däitscher Bundesliga 6 verschidde Championen:

Bundesliga

13 Titelen konnt Bayern München gewannen. 

Fir dat anescht duerzestellen: Bayern huet am Mee säi 25. Titel geholl… fir déi 12 éischt hu se 58 Joer gebraucht (1932-’90), fir déi nächst 13 just 21 (’94-2015).

 

D’Bundesliga ass am Verglach mat den aneren ‘Top Ligen’ an Europa do souguer nach am spannendsten. Bei denen 3 aneren – England, Spuenien an Italien – goufen et an där Zäit just 5 Championen.

La Liga, Serie A, PL

(Klicken fir méi grouss ze maachen)

 

An England huet Blackburn, wat d’Zuel vun de Championen op 5 eropsetzt, säin Titel vrun 20 Joer gewonnen. Manchester United, wat tëschent 1908 an 1967 just 7 Titelen konnt feieren, steet haut – no 13 Titelen an 23 Joer – als Rekordchampion do.

A Spuenien wor den Titel am Joer 2000 fir Deportivo. An Italien laien d’Titelen fir déi zwee Veräiner vu Roum – Lazio a Roma – schonns 15 respektiv 14 Joer zréck.


Kapitalismus pur (1): den TV Marketing (national)

Wee Champion gëtt, kritt méi e grousse Pourcentage vun den TV Gelder. De Champion kritt méi wéi een aus dem Mettelfeld oder wéi een Ofsteiger.

D’nächst Joer trëtt iwwerengs de „Super TV Deal“ fir d’Premier League a Kraft. Op een Coup kréien déi britesch Veräiner zesummen – pro Saison – €2.3 Milliarden. Fir deem entgéint ze wierken, denkt de Vorstandsvorsitzender Rummenigge vu Bayern München driwwer no ob een an der Bundesliga net soll vum gemeinsamen TV Deals ewech goen. Bayern kéint, sou seng Schätzung, 4 Mol den aktuelle Montant vum Fernseh kréien, wann een selwer kéint mat de Senderen verhandelen. [1] A Spuenien gëtt et sou een Konzept – nach. Ab 2016 trëtt e neit Gesetz a Kraft, wat déi eenzel Vermarktung op en Enn bréngt. Vun deem Konzept hu bal ausschliesslech Real Madrid a Barcelona profitéiert. Béid Veräiner kréien aktuell, laut dem Sportsministère, 7 – siwen! – Mol méi TV-Suen wéi déi kléngste Veräiner an der Liga.[2]

Kapitalismus pur (2): UEFA Champions League

Dat ass ee Grond firwat scheinbar ëmmer déi nämmlecht Veräiner Topfavorit op den Titel sinn. Een aneren, vläit den Haptgrond, ass awer déi sougenannt ‘Kinnéksklass.’ D’Champions League pucht all Saison Milliounen un déi europäesch Klibb, déi matspillen, eraus. Alleng fir 1 Victoire an engem Gruppemätch gëtt et elo €1.5mio Extra Prime – e Plus vu 50% par rapport zur läschter Saison. Fir all Ronn déi een weider kennt, ginn et nach eemol e puer Milliounen. Dobäi kommen d’Suen vum ‘Market Pool’, deen un de Fernseh, de Maartwäert vun der Liga an d’Performance vun de nationale Veräiner gebonnen ass.  Een Englesche Veräin kéint sou eng €100 Milliounen fir eng Champions League Victoire kréien; den FC Basel géif bei enger Victoire just e Brochdeel dovunner gesinn.[3]

Ween international guer net dobäi ass, huet e finanziellen Nodeel um Transfersmarché, wou déi bescht Spiller vun de Klibb mat de meeschte Sue kaaf ginn. Domat fält dann och Joer fir Joer engem seng Chance seng eege Liga ze gewannen a selwer mat „de Groussen“ international matzespillen. Den europäesche Fussball steet fir Kapitalismus pur. Déi Räich ginn ëmmer méi räich, déi aner musse kucken sech iwwer Waasser ze halen.

Dat gesäit een och wann een op d’Unzuel vun den Champions League Victoiren kuckt:

UCL Gewënner

N.B. Olympique Marseille huet just bei der Premiere 1993 gewonnen. D’2004 Final tëschent Porto a Monaco war villäicht déi 1. an, bis haut, läscht ‘iwweraschend’ Final.

Natierlech ass just op d’Gewënner kucken net fair géigeniwwer dem Verléierer. Dofir allgemeng de Bléck ween zënter 1992 wéi oft an eng Final komm ass:

UCL Finalisten

 

Dee Bléck mécht et nach vill méi däitlech wéi ‘langweileg’ den aktuelle Finanzsystem den europäesche Fussball gemaach huet. An 23 Joer hu just 9 Veräiner, déi net an den Top 2 vun den 4 beschte Ligen an Europa stinn, de Wee an eng Final gepackt. Mat Ajax, Marseille, Liverpool a Porto hu just 4 vun hinnen déi dann herno och gewonnen. Marseille, wéi uewe gesot, 1993 an Ajax 2 Joer méi speit.  D’Victoire vu Liverpool am Joer 2005 – also vrun 10 Joer! – wor déi läschte Kéier, dass ee vun hinnen konnt gewannen. Zënterhier huet de Gewënner vun der Champions League ëmmer virdrun entweder Bayern München oder den FC Barcelona missten ausschalten.

„Geld regiert die Welt“, géifen se déi Säit der Musel soen; net onbedengt, seet den US Sport.


Sozialismus an der NFL

Do heescht et „on any given Sunday.“ All Sonndeg kann all Equipp duerchaus eng aner klappen. Natierlech ginn et Favoriten, mä och deenen hir Méiglechkeeten de Sport ze dominéieren si limitéiert. Dofir ginn et 3 bestëmmte Grënn:

1) ‘Salary Cap’ fir all Veräin.

Dat heescht bei all Equipp dierf d’Pai vum ganze Kader eng bestëmmten Zomm net iwwerschreiden. De Klub muss zwar net all Profi dat nämmlecht als Salaire ginn – Patriots kennen hirem QB Tom Brady roueg vill méi an der Paietut gi wéi hiren anere Spiller – mä da muss een ebe kucken am Recht vum Kader Spiller ze hunn, déi gewëllt sinn net sou vill ze verdéngen. ‘Gewëllt sinn’ bedeit dann natierlech ‘keen Superstar’ vum Sport ze sinn.

Eng Equipp aus all de Stars vum Sport ze bastelen, sou wéi Real Madrid dat e.a. an den 2000er mat Zidane, Beckham, Ronaldo, Roberto Carlos, Figo & co. probéiert huet, ass am US Sport guer net méiglech.

2) “Draft” an d’Tausche vu Spiller.

En plus, gëtt et am US Sport eben keen Op- respektiv Ofsteiger. Déi schlechtesten Equippen aus enger Saison kréie souguer d’Chance fir sech am „Draft“, wou déi talentéiert jonk (Ex-)College Spiller dra sinn, als éischt un deem ‘Pool’ vu neie gudde Spiller ze beräicheren. Déi beschten Equippen musse bis zum Schluss vun all Tour am jährlechen „Draft“ waarden bis si e neie Spiller kennen huelen. (All Equipp kennt normalerweis just 1 Mol pro Ronn un den Tour). A wann eng Equipp e neie Spiller well vun engem anere Veräin hunn, gi normalerweis keng Suen mä Spiller ausgetosch. Wéi am europäesche Fussball Real Madrid de Gareth Bale fir 100 Millioune kaaf huet, hätten se am US Sport wuel dofir keng Suen mä e puer vun hiren eegene Spiller – vläit Benzema, Di Maria an/oder de Cristiano Ronaldo? – missen un Tottenham ofginn.

3) Revenue gëtt gedeelt.

Den drëtte Punkt dierft am meeschten iwweraschen. E groussen Deel vum Revenue am US Sport gëtt ënnert all den Equippen opgedeelt. Déi grouss Veräiner hellefen also de net profitablen Equippen net just aus Gutthäerzegkeet, mä well d’Regelen vum Spill eben esou sinn. Jiddereen soll eng ähnlech grouss Chance hunn an e Super Bowl ze kommen.

Dass dëst fonktionnéiert gesäit een um Equilibre deen d’Lëscht vun de Super Bowl Gewënner (vun der Saison 1992/93 un) erëmspigelt:

SB Gewënner

Interessant ass et wann een déi läscht 10 Joer vum Super Bowl mat de läschten 10 an der Champions League Final vergläicht. A béide Kompetitiounen hunn 12 verschidde Veräiner de Wee an d’Finall fonnt. Och hei ass et bei der NFL méi equilibréiert:

SB vs UEFA

(Klicken fir méi grouss)


Super Bowl Finalisten vs Champions League Finalisten

Ween elo seet ’12 Equippen a béide Finalen a läschten 10 Joer… da si se awer gläich’, dee soll bedenken dass et an der NFL just 32 Equippe gëtt. De Prozentsatz vun de Veräiner, déi an de läschten 10 Joer minimum 1 Mol an de Super Bowl komm sinn, läit demno bei 37.5%.

An der Champions League ginn et an der Gruppephase zwar och 32 Equippen, mä an de läschten 10 Joer woren 98 Veräiner aus Europa minimum 1 Mol an der Gruppephase vertrueden. Si all haten also eng ganz reel Chance fir minimum 1 Mol an der Final ze stoen. De Faite dass et der just 12 gepackt hunn setzt deen Taux op grad emol 12.24%.

Elo kéint e mengen, dass dëst och nach akzeptablen wier. Deen Taux ass just net ganz korrekt. Schliesslech ginn et an den USA just 32 Teams an Europa awer vill méi wéi just 98. Theoretesch haten d’New York Jets genee esou eng Chance an e Super Bowl ze kommen wéi UNA Stroossen an eng Champions League Final. Et hätt een als Stroossen ebe ‘just’ missten (éischter) an d’BGL Ligue opsteigen, dono Champion ginn, dono d’Qualifikatioun fir Champions League packen, an dann bis an d’Final duerchgoen. Theoretesch war déi Méiglechkeet an de läschten 10 Joer ginn.

Well ech keng genee Zuel fonnt hunn wéi vill Veräiner an der ganzer UEFA registréiert sinn (d’UEFA huet aktuell 54 national Verbänn), hunn ech einfach emol d’Zuel vum offiziellen UEFA Klub Ranking geholl. Deen Ranking, deen den Ament vu Real Madrid, Barcelona a Bayern ugefouert gëtt, hält d’Performance vun de Klibb an der Champions League an der Europa League an de läschte 5 Joer fest, a gëtt wuel eng besser Indikatioun a wéi eng Richtung deen Pourcentage geet.

An deem Ranking steet SP Tre Fiori aus San Marino op der 456. a läschter Platz.[4] An de läschte 5 Champions League Finalen waren 8 verschidde Veräiner (Bayern a Barcelona je 2x, Manchester Utd, Chelsea, Real Madrid, Atlético, Juventus & de BVB je 1x).  Domat wier den Taux – an de läschte 5 Joer – bei 1.75%. Et kann een wuel dovunner ausgoen, dass de richtegen Taux wäit ënner 1% läit.


Conclusioun

Wat bleift ass een europäesche Fussball am Stil vum fréien (19. Jorhonnert) Kapitalismus, wou alles erlaabt ass. Vum System profitéieren ausschliesslech déi méi räich Veräiner. Si kréien bal all d’Suen a kennen dowéinst déi beschte Spiller kaafen (woumat se sech dann och munchmol de Präis fir eenzel Spiller géigensäiteg an d’Lut drécken)… an zum Schluss, spillen se weider ëm dat grousst Geld mat. Déi eenzeg Méiglechkeet am Fussball duerch zestarten ass wann een sech een Investor aus Dubai, Qatar oder Russland siche geet, déi bereet sinn massiv Verloschter locker ewech ze stiechen.  Wa Supporter vun de gréisste Veräiner an de gréisste Ligen esou engem System/Veräin, wéi beispillsweis ‘RB Leipzig’ kritesch géigeniwwer stinn a sech leiwer ‘Traditiounsveräiner’ wënschen, missten se wuel éischter no enger Systemsännerung am europäesche Fussball jäizen. A villäicht wier et dann net schlecht iwwert de groussen Ozean ze kucken fir sech un de Praktiken vum US Sport z’inspiréieren.

30% Aarmut – Firwat Irland just zum Deel wéi Griicheland ass. Reply

Shrewsbury Road, Dublin. Während dem ireschen Wirtschaftswonner war dëst eng vun den deierste Stroossen vun der Welt. Fir hei een Haus ze hunn gouf vrun der Kris alt locker 60 oder méi Milliounen Euro bezuelt. Shrewsbury Road wor an enger Liga mat Stroossen a Weltstied wéi New York oder Tokyo. [1]

„Immobiliekris, Bankekris, Finanzkris, Scholdekris“… esou sollt et no 2008 an Irland ausgesinn. Mä och wann déi gréng Insel an de läschte Wochen a Méint oft (och bei Aussoen vum lëtzebuerger Finanzminister [hei]) huet missten als Beispill fir Athen duer halen, esou ass dat een éischter schlecht d’Beispill.

Vum „Musterschüler“ zum „Suergekand“

Während Griicheland mat Hëllef vu Goldman Sachs seng Zuelen „gefälscht“ huet fir kennen an den Euroraum eranzekommen, esou war Irland een vun de ‘Musterschüler.’ Net Dublin mä Athen, Paräis, a Berlin hu vrun der Kris regelméisseg géint déi 3%-Defizit Regel verstouss. Irland hat 2007 een Budgetsdefizit vu grad emol 1.2%[2]; d’Staatsschold loung bei akzeptabelen 25% vum PIB. (Dëst ass minimal méi héij wéi den aktuellen Taux vu Lëtzebuerg).

Du koum 2008.

1

Eng Monetär- ouni eng Fiskalunioun, oder souguer eng politesch Unioun, anzeféieren, huet zum Opbau vun Immobilieblosen a Länner wéi Irland a Spuenien gefouert. Déi ze schwaach economesch Zuelen aus Däitschland hunn de Bilan fir eng ganz Eurozone erofgedréckt. D’EZB kuckt ebe just op d’Moyenne vun Inflatioun & Zuelen vum Aarbechtsmarché, wann de Leetzëns festgesat gëtt. Fir där schwächelnder däitscher – genee wéi där franséischer – Wirtschaft ënnert d’Ärm ze gréifen, wor de Leetzëns méi niddreg wéi dat déi opgeblosen Wirtschaften a Spuenien an Irland gebraucht hätten. [2]

Dat extrem bëllegt Geld goung vun de Banken direkt an den Immobiliemarché. Alleng verschidden däitsch Banken hunn zesummen 206 Milliarden Euro an den ireschen Immobiliemaart eragepompelt.[1] D’Präisser si kontinuéierlech an d’Lut geschoss; 2006 woren se déi héchsten a ganz Europa. Wéi d’Blos geplatzt ass, koumen d’Banken un d’Strauchelen. Dublin wollt e méiglechen ‘bank-run’ verhënneren an huet fir d’Praktiken vun der Privatwirtschaft riicht gestanen. Dat huet d’Staatsverschëldung souvill an d’Lut gedréckt – 2013 loung se bei ronn 120% vum PIB[3] – dass een herno dat 1. Land ënnert dem Rettungsschierm huet misste ginn.[4]

Irland gouf also Affer vun engem (net bis zum Schluss duerchduechten) Konstrukt. Bei Griicheland ass dat net de Fall. Et deemno sou duerzestellen wéi wa béid Länner op genee déi nämmlecht Manéier an d’Kris erakomm sinn, an dofir och déi nämmlecht Medezin sollte kréien, ass dofir falsch.

Grouss wirtschaftlech Verännerung huet déi ‘Medezin’ an Irland iwwerengs dann och net bruecht. Déi zwou eenzeg EU/IMF Fuerderungen woren, wéi den Economist Philip Lane festgehal huet, just d’Staatsausgaben kierzen an de Bankesecteur, e.a. mat ‘bad banks’, opraumen.[5]

Béid Fuerderung huet Dublin erfëllt. Ass hir Wirtschaft dofir nees um wuessen? Duerch massiv Steiervirdeeler fir grouss Betriber, wéi bspw. Facebook, Microsoft a Google,[6] leeft d’Wirtschaft zwar nees, mä d’Aspuerungen bei de Staatsausgaben, notamment bei de Sozialleeschtungen, bezilt den iresche Staat, wéi mer zum Schluss vum Post wäerte gesinn, méi wéi nëmmen eng Kéier.


2 Net-Eurolänner sei Dank

Eppes dierf een awer bei der Euphorie iwwert Wirtschaftswuesstem an Irland – den däitsche Bundespresident Gauck sot dëse Mount Irland wier e „Vorbild“ fir anerer – och net vergiessen/ignoréieren: déi iresch Geschicht an dem Land seng geographesch Lag hu wuel méi zu deem ‘Opschwong’ bäigedroen wéi d’Austeritéit. Irland huet eng staark Bindung mam Vereente Kinnekräich an och mat den USA. Dat eent Land wiist esou staark wéi keen anert G7 Land, dat anert, d’USA, steet och nees op bessere Been. Béid Länner sinn d’Haapthandelspartner vun Irland; 40% vum ireschen Export ginn dohinner.[5] An anere Wierder: 2 Net-Eurolänner hu massiv zu dësem ‘Opschwong’ bäigedroen. A genee dat steet eben engem Premier Tsipras zu Athen net zur Verfügung. Seng Haapthandelspartner si nieft Däitschland (3. gréissten) déi economesch schwaach(/schwächelnd) Länner Italien, Tierkei a Bulgarien. An do kann den Tsipras och nach sou oft op Moskau reesen esou eng Hëllef, wéi Irland eng vum UK & USA krut, wäert hien do fir säi Land net erausschloe kennen.[7]

„Helden“, wéi d’IMF Chefin Lagarde déi iresch Bevëlkerung genannt huet[8], sinn d’Griichen dowéinst haut nach net. Obwuel… wann een fir „Helden“ ze sinn, muss massive sozialen Ofbau mat gemaach hunn, da sinn d’Awunner a béide Länner wuel definitiv Helden. 3

Aarm „Helden“

Och op der grénger Insel huet d’Austeritéitspolitik schliisslech ferm Spueren hannerloos. D’Chômagegeld fir jonk Leit (ënner 25) gouf beispillsweis gekierzt.[6] Bal all 2. iresche Jonken riskéiert an d’Aarmut erof zefalen.[8] D’Hallschent vun allen 18-24 Järegen hunn d’Hoffnung op besser Zäiten an hirem Land opginn[9], a vill vun hinne wanderen aus.

Alleng bis 2013 sinn eng 300,000 Iren, ënnert hinnen eben och ganz vill gutt ausgebilten Jonker, ausgewandert.[10] Am Schnëtt hunn all Mount ronn 3,000 Iren hirem Heemechtsland Äddi gesot – deen héchsten Taux zënter der irescher Hongersnout vun 1845![11] D’Resultat si sougenannt Geeschtersiedlungen wou praktesch kee Mënsch méi wunnt. Esou Siidlungen ginn et Ënn 2012 iwwer 2,000 am ganze Land. Kilflynn ass sou een Dierfchen deem d’Awunner scheinbar abhande komm sinn. Et läit am Südweste vun Irland; eng Géigend déi e.a. vum Tourismus mol eng Kéier gutt gelieft huet. De Chômage Taux loung während der Kris hei alt munchmol duebel sou héij wéi am Recht vum Land. Bannent 3 Joer hu sech am Raum ëm Kilflynn eng 80 Leit d’Liewe geholl.[12]

Eng ronn 35,000 Familljen op der grénger Insel mussen haut mat manner wéi 10,000 Euro/Joër (€833/Mount) auskommen.Wann een da nach bedenkt, dass duerch d’Spuermoosnamen d’Kannergeld an d’Sozialhëllef fir Medikamenter kennen ze kafen gekierzt gouf, kann een sech e bëssche virstellen wat déi Leit mat maachen.[12]

2

Den ‘Opschwong’ an der Wirtschaft huet d’Salairen iwwregens nach net verännert. Déi stagnéieren an der Privatwirtschaft zënter 2008[5]; d’Staatsbeamten kréien souguer 14% manner an der Paie.[13] D’Pensionäre mussen zënter der Kris op 20% vun hirer Pensioun verzichten.[13] An déi nei Aarbechtsplatzen, déi den iresche Chômage Taux ganz lues erofsetzen, sinn oft just Deelzäitjobs.[5]

Dobäi kennt och nach de Problem vun ‘enforced deprivation.’ Et beschreift dëst déi extrem Aarmut; extrem bedeit hei dass de Leit minimum 2 liewenswichteg Ressourcen, wéi beispillsweis Waasser oder Kleedung, feelen. Vrun der Kriis loung deen Taux schonns bei 13.7%. An der Kris/während der Zäit ënnert dem „Rettungsschierm“ goufe wäit iwwer 1 Millioun Iren Affer heivunner – ënnert hinnen och, sou den iresche Think Tank Social Justice Ireland, iwwer 440,000 Kanner a bal 100,000 Pensionären. A Prozenter ausgedréckt: 30% vun der Bevëlkerung gouf Affer vun dëser extremer Aarmut. Eppes wat een sech op der Zong vergoe loosse muss; mir liewe schliisslech an enger vun de räichste Géigenden vun der Welt. Den Aarmutslevel an Irland, an dat huet d’EU Kommissioun souguer rezent festgehal, ass méi héij wéi an anere vergläichbaren EU Staaten.[8]

Do verwonnert et och net, dass bei der Aféierung vun enger Taxe um Waasser d’Leit op d’Strooss gaange sinn. (Irland gesäit d’Waasser als Ressource un, déi am Besëtz vun all Mënsch ass[14]). Laut de Gewerkschaften sinn iwwer 120,000 Leit Ufank November 2014 fir dëst läscht „Recht“ op d’Strooss gaangen. Wann déi Zuel stëmmt, wier et déi gréisste Protestmanif zënter der irescher Onofhängegkeet.[5] Bis elo goufen iwwregens ronn 800,000 Rechnung, déi Irish Water erausgeschéckt huet, nach net bezuelt.[15]

Irland ass eben och keng komplett ‘success story.’ Et kann een Dublin net als Schabloun fir aner Länner benotzen, zemools net well et och grad an Irland nach vill Problemer gëtt. Wéi een laangfristeg nees gudde Wuesstem hikritt – ouni dass déi souwisou schonns (neo-)liberal Wirtschaftspolitik vum Land dat soziaalt ‘safety net’ futti mécht, ass eng Fro vun de nächste Joren. Eent ass kloër, ob een elo op Griicheland oder Irland kuckt, de Motto/Slogan  ‘Unita in Diversitate’ (‘United in Diversity’, ‘Ενωμένοι στην πολυμορφία), deen een sech am Joer 2000 als EU ginn hat, huet an der scheinbar endloser Kris an Europa ganz ferm gelidden… 


Säit 2: Footnotes a weider Erkläerungen.

Commentaire: De Luussert 2.0 Reply

ReferendumLux – Nee

Säin Opstieg war eigentlech rasant. Bei de Gemengewahlen 2011 huet hien den eigentleche Spëtzekandidat vu senger Partei lénks leie gelooss. D’Leit wollten hien, a net de Paul. Minutten am Amt a scho gouf bei der Ouverture vum Chrëschtmaart deem seng Reform ugekënnegt. Jiddereen sollt an d’Stad op de Maart kommen – a net op Tréier oder Köln fueren. All Verspriechen, wat am Koalitiounsaccord stoung, sollt duerchgestrach ginn. Bei de Wahlen 2017 sollten d’Bierger gesinn, dass si 6 Joer virdrun de richtege Mann un d’Spëtzt gewielt hunn.

„Ech sti net fir e Regierungsposten 2014 zur Verfügung,“ gouf direkt e puer Mol gesot. 2014 sollt och keng nei Regierung gebilt ginn. E Joer vrun de Wahlen klaken d’Sozialisten d’Pan an et sti Neiwahlen um Programm. „Deng Stëmm fir d’Zukunft“ sollten d’Leit ofginn. Opbroch an eng nei Zäit. Jonk. Dynamesch. Modern. D’Land sollt genee esou erneiert ginn wéi d’Stad Lëtzebuerg. De Stëpps, deen sech an iwwer 30 Joer CSV-Zäit scheinbar iwwert d’Land geluecht huet, géif an enger grousser Botz verschwannen an d’Land fir e gutt 21. Jorhonnert opgestallt ginn.

Ze séier si Fehler geschitt. Vum „Betribsauto“ fir an d’Schivakanz iwwert d’Verspriechen vum „gréissten Debat deen d’Land jee gesinn huet“ bis hin zur klenger „Trennung“ vu Kierch a Staat & der (fataler?) Ausso dass et jo där „domm Leit“ iwwerall géife ginn.

De Problem fir d’Regierungsequipe (an hir Parteien) ass haut awer witzegerweis dat nämmlecht wat dem Xavier Bettel 2011 zum Opstieg an der Stad an, 2 Joer drop, an de Staatsministère verhollef huet: déi „sozial“ Medien. Keen am Grand-Duché konnt dës scheinbar esou gutt an authentesch asetzen wéi den Deputéierten-turned-Buergermeeschter-turned-Premier. Hien hat op dëse Netzwierker eng Avance op all déi anere Politiker. Et ass eng Avance gewiescht, déi een mat enger kuerzer 4-Wochen-Campagne net kann ophuelen. Premier ass een dann awer eben net just 4 Woche laang; déi aner hunn hien iwwerholl.

„MIR SIN DOMM.“; „De Premier schléiwt an der Chamber.“; „De Premier mengt mir wieren all domm.“; „Gambia soll mat der Propaganda ophalen.“; “Schon de Bettel Song heieren?”

Eng kléng Websäit, déi dunn zu enger ganz einfacher Facebook Grupp gouf, bréngt déi sougenannt ‘Elite’ – aus Parteien (bis op CSV, adr), Jugendparteien (bis op adrenalin), d’Gewerkschaften (bis op CGFP), d’Patronat, d’kathoulesch Kierch a Medienhaiser – zu Fall. Emol keng 22% hu bei der Fro zum Auslännerwahlrecht dëser „Elite“ zougestëmmt. Eng Facebook Grupp a Leit, déi gären e.a. ‘Memes’ a fatzegen ‘Facebook rants’ deelen, dréinen de Spiess fir d’Regierung an hire Chef ëm. De Xavier Bettel kéint zu enger lëtzebuergescher Versioun vum Howard Dean ginn.


Den Dean, Ex-Parteichef vun den US Demokraten, wor 2004 Presidentschaftskandidat a wuel deen 1. Politiker, deen den Internet probéiert huet anzebauen. Dat sollt fatal Konsequenzen hunn. Wéi hien sech iwwert seng 3. Platz zu Iowa sou gefreet huet, dass et scheinbar mat him duerchgaangen ass, gouf säi ‘Yeah!’ als “Dean Scream” legendär. Déi Ried war den Ënnergang fir den Dean, dee nach Woche virdrun de wichtege Support vum fréiere Vize President Al Gore kritt hat. D’Supporter vum Governor vu Vermont hunn dee “Scream” an déi extra vun der Dean Campagne entwéckelter online Videoplattform – YouTube gouf eréischt 2005 gebuer – benotzt fir de Geck mat him ze maachen.

De Xavier Bettel muss awer net onbedéngt een Howard Dean ginn. Zweet Beispill: Obama 2012 Campagne. Déi Campagne hat fir den 1. TV Debat mam Mitt Romney all hir Spin Doctors prett fir mat de Journalisten ze schwätzen. D’Medien wollten dëst awer guer net méi. Op Twitter war schonns no der 1. Hallschent vum Debat d’Urteel gefällt ginn: de Romney huet ganz kloër gewonn. Twitter op der Säit ze loossen war e komplette ‘faux pas’ vun enger Campagne, déi 2008 an 2012 esou vill där Online-Welt ze verdanken hat. Fir deen 2. Debat huet sech d’Obama Equippe dofir komplett anescht opgestallt an opgepasst, dass se och online genee déi richteg Messagen an der richteger Form erausginn. Dat Ganzt huet hir Supporter dunn deen Owend zum Deel esouguer zur Héichleeschtung bruecht (cf. “binders full of women“), an den Obama war, laut Medien, nees zréck an der Course.

Premier a Regierung missten op een ähnleche Wee goen. Wann een online einfach weider just de Link op Zeitungsartikelen gett, wann een weider doropper hofft herno mat gudden economeschen Zuelen de Support an d’Vertrauen vun de Leit an engem 4 Woche laange Wahlkampf zréck zegewannen, riskéiert een 2018 wuel nach méi bedröppelt an der Elefanteronn dran ze kucken wéi déi 3 Majoritéitspolitiker dëst de 7. Juni scho gemaach hunn. Iwwert sougenannt “Gambisten/Gambianer/Gambinesen” (wéi heeschen déi gutt Leit vum Land ‘The Gambia’ eigentlech richteg?) an hir Aarbecht ginn elo schonns online ferm Urteeler geschwat. Urteeler, déi ee Politiker alt vill méi kenne ‘blesséieren’ wéi e kriteschen Bäitrag an der Zeitung. Esou e Bild, Video oder (alt falscht) Zitat bleift online – a gëtt ëmmer nees geshared a geliked.

„Si goufe net gewielt.“; „Si kennen et einfach net.“; „Si wëllen et einfach net verstoen.“

Momentan ass dëst nach just eng Well déi do op d’Regierung lass geet. De rezente Politmonitor weist awer ganz kloër, dass et schonns eng zimlech grouss Well ass. Wann een elo einfach esou weider fiert – politesch a PR-méisseg, da riskéiert een déi Well souguer zu enger Art Tsunami eruwuessen ze loossen… an esou eppes géif een dann och fir d’Gemengewahlen 2017 a Landeswahlen 2018 net méi gestoppt kréien. Do kennen e.a. eng FDP an Däitschland oder d’LibDems am UK e Liddchen dovunner sangen.

Quo vadis, Xavier Bettel an Dräierkoalitioun?

Résumé vun akademeschen Etuden zur Mandatslimit. 1

Déi 4 Argumenter géint “Wahlrecht ab 16” goufen ënnert d’Lupp geholl. Liest et hei.

Ass d’Fro zum Auslännerwahlrecht Taktik vun der Regierung oder hu se sech e Selbstgol geschoss? Hei noliesen.


Ob een zu Lëtzebuerg soll eng Mandatslimit fir Ministeren (max. 2 Mandatsperioden noeneen) soll aféieren? Dat ass déi 3. Referendumsfro iwwert déi nach manner geschwat gëtt wéi d’Wahlrecht ab 16.

Een Argument vu béide Säiten bei där 3. Fro ass: „den amerikanesche President kann och just 2 Amtsperioden maachen“ respektiv „Dat zielt do och just fir de President.“ Dat éischt Argument ass richteg, dat zweet net ganz/ass falsch.

Et gëtt vläit op der Welt kee Land wat Mandatslimiten esou gäer huet wéi d’USA. Dofir zielt et do och fir eng Rëtsch Governors (zu Virginia dierf deen souguer keng 2 Amtsperioden noeneen maachen, mä muss tëschent der Amstperiod 1 an der Amtsperiod 2 minimum 4 Joer aus dem Govenor Haus verschwannen), genee wéi fir Buergermeeschteren (ob NYC, San Antonio oder Houston fir just déi ze nennen), an Deputéierten an enger Rëtsch vu ‘State Legislatures’ (staatlech Parlamenter), souwéi fir Gemengerotsmemberen an der Stad Philadelphia. En plus, si laut Ëmfroen 70% vun den Amerikaner fir eng Mandatslimit fir hir federal/national Deputéiert a Senatoren zu Washington D.C.; dräi Republikaner, déi an der Course fir d’Presidentschaft sinn, nämlech Sens. Cruz, Rubio a Paul, si fir d’Aféierung vun sou enger Limit.

A kengem Fall awer gëtt et Limit fir Ministeren. Dat wier een Novum. Trotzdem kann een d’USA benotzen fir ze kucken wat eng Mandatslimit fir PolitikerInnen ka bedeiten. Etuden dozou goufen et an de läschte puer Joeren ëmmer méi. Och wann déi akademesch Literatur doranner nach net komplett ass, lount sech wuel – grad elo vru sou engem Referendum – e kléngen Iwwerbléck zu dësem Thema ze ginn.

(cc-by-2.0 EPP)

More…

Dictionnaire: UK Wahlen-Lëtzebuergesch Reply

Fir jiddereen deen sech net besonnech fir déi britesch Politik interesséiert, mä 2015 mat dobäi ass well et 1) extrem spannend ass; 2) et och ëm d’Zukunft vun Europa geet… hei sinn e puer vun de wichtegste Wierder/Begrëffer op Lëtzebuergesch erkläert: 

Absentee ballot: Entweder e Vote deen via Bréifwahl oder “proxy” (also Persoun X am Numm vu Persoun Y) gemaach ginn ass. 

Ballot box: d’Wahlurn

Battlebus: de Bus mat deem Parteichefs wéi David Cameron, Ed Miliband oder Nick Clegg déi läscht 4 Wochen uechter d’Land gefuer sinn. 

Canvassing: Supporter vu Partei X/Kandidat Y si während de läschte 4 Wochen an deem jeweilegen Wahlbezierk d’Leit doheem/op hirer Hausdier froe gaangen ween si ënnerstëtzen, respektiv hunn d’Leit encouragéiert Partei X/Kandidat Y haut ze wielen. Deen Virgang nennt een “Canvassing” 

Confidence and supply: Wichteg hisiichtlech méiglech Labour-SNP Deal. D’SNP géif an deem Fall hire Support ginn – bei Saachen wéi dem Budget – fir dass Labour eng Minoritéitsregierung kéint stellen. 

Constituency: de Wahlbezierk. Et ginn der 650 am UK. 

David Cameron: den aktuelle Premier, Chef vun de Konservativen (och “Tories” genannt)

dave

More…

Referendum/’Auslännerwahlrecht’: Just e virsiichtegt Ustoussen 2

Vill gouf schonns driwwer geschwat dass de Referendum am Juni just ‘consultativ’ ass, an d’Parteien herno trotzdem hir Positioun an der Chamber kennen verdeedegen. Stéchwierder: Drock op d’CSV opbauen an 2/3tel Majoritéit kréien. Ech well dofir och hei net drop agoen, dass esou zwou politesch Entscheedungsformen sollen mateneen vermëscht ginn: de Referendum (wou just eng Majoritéit zielt an d’Soen huet) mat enger Parlamentsofstëmmung an enger representativer Demokratie (wou och d’Minoritéit hir Daseinsberechtegung huet). [1]

Nee, mir läit vill méi deen eigentleche Problem vun enger vun de Referendumsfroen um Häerz. Natierlech mengen ech domat d’Fro zum sougenannten ‘Auslännerwahlrecht.’

Ob ech mat der „Idee“ averstanen sinn, dass Net-Lëtzebuerger, déi zënter 10 Joer zu Lëtzebuerg wunnen a minimum 1 Mol bei Lokal- oder EU-Wahlen zu Lëtzebuerg wiele gaangen sinn, d’Wahlrecht fir d’Nationalwahlen (ab 2018) solle kréien?

Dat ass déi Fro, déi sech jidder Lëtzebuerger muss stellen. Et kann ee just mat ‘Jo’ stëmmen, wann een mat där do „Idee“ averstanen ass. Et ass eben net d’Fro ob een Net-Lëtzebuerger/innen well d’Wahlrecht ginn, mä just ob een dat well wann dës schonns e puer Konditiounen erfëllt hunn. Et ass déi eenzeg Referendumsfro bei där d’Regierung sou spezifësch Konditiounen dru gehangen huet. Beim Wahlrecht ab 16 ass et net just fir déi déi politesch (Parteien, ONG etc.) aktiv sinn, a bei der Mandatslimit fir Ministeren gëllt dat och net fir jiddereen ausser déi 1. gewielten an all Bezierk. Wat also maachen bei der Fro zum ‘Auslännerwahlrecht’ wann een net ganz mat där Idee averstanen ass?

Gi mer dovunner aus, dass ech ganz einfach de Net-Lëtzebuerger wéilt d’Wahlrecht fir d’Nationalwahlen ginn. Punkt. Ech wier also an deem Szenario géint iergendeng Konditioun fir déi Leit. Et soll jo, sou de Camp vum ‘Jo’, een „Awunnerwahlrecht“ ginn. Awunner ass jo awer e bësschen wéi schwanger sinn: entweder sinn ech et oder ech sinn et net. Wann ech fir een ‘Awunnerwahlrecht’ sinn, muss ech déi proposéiert „Idee“ vun der Regierung eigentlech ofleenen. Et geet hei schliesslech ëm een Artikel an enger Verfassung a net ëm e Gesetz wat een op engem vill méi einfache Wee ka “nobesseren” goen.

An engem zweeten Szenario kéint een och soen, dass ech e Problem mat de proposéierte Konditiounen hätt. Ech wier also dofir, dass d’Residenzklausel just 7 Joer sinn – déi nämmlecht Längt also wéi wann een d’Nationalitéit ufreet.[2] Och dann wier ech net wierklech mat der Regierung averstanen. A wat ass wann ech well dass Net-Lëtzebuerger bei Lokal- an EU Wahlen musse gewielt hunn? Oder, wann ech keen groussen EU Fan wier a mer just Lokalwahlen wichteg wieren? Et bleift och an deene Fäll da just de „Nee“ zu där Propose auszedrécken.

D’Regierung hätt deen do Problem guer net missen hunn. Hätt een, wéi beim Referendum 1919, e puer Äntwertméiglechkeeten uginn, wier villäicht déi elo proposéiert Form herno déi 1. gewielten ginn. Firwat een dat net esou gemaach huet ass eng Fro déi muss gestallt ginn. Sou huet een net just de politeschen Debat verkléngert, mä eben och dofir gesuergt de Camp vum ‘Nee’ ze vergréisseren. Eng Persoun, déi de 7. Juni mat ‘Nee’ stëmmt, kann also net onbedéngt (direkt) als auslännerfeindlech bezeechent ginn; si ass vläit einfach just net mat de proposéierte Konditiounen averstanen. Eng Argumentatioun, déi d’Parteien dann villäicht selwer no deem Referendum uwenden, wa se wuel (no engem knappe Resultat) probéiere wäerten – wéi bei der Trennung vu Kierch a Staat – e politeschen Accord mat der Oppositioun ze fannen.

Wat bleift ass eng ‘Jo oder Nee’-Fro zu enger „Idee“ vun de Regierungsparteien souwéi dem eigentleche Motto vun där Fro – dem ‘schéin dass emol eng Kéier driwwer geschwat gouf.’ E richtegen ‘renouveau démocratique’, deen vun der Dräierkoalitioun grouss ugekënnegt gouf, ass dat awer net. Et ass éischter dat Lëtzebuerg-typescht, kléngt, 4-Wochen laangt, virsiichtegt Ustoussen vun engem politeschen Debat. Ob esou jeemools och am Grand-Duché eng richteg Sträitkultur, déi sou wichteg fir eng Demokratie an e Land ass, entsteet? Waarde mer et of…


Émile Friant – ‘La Discussion Politique’ (1889) (public domain)


Footnotes

[1] Souguer wa 65% fir d’Auslännerwahlrecht stëmmen, hätt eng CSV an eng adr e Recht (vläit souguer eng demokratesch Flicht?) hir Wieler/innen, déi wuel e groussen Deel vun deenen rechtlechen 35% géifen ausmaachen, an der Chamber ze representéieren. Domat géif also alles beim Alen bleiwen. Keng 2/3tel Majoritéit. Keng Verfassungsännerung.

[2] Guichet (2009), Nouvelles dispositions pour l’acquisition de la nationalité luxembourgeoise http://www.guichet.public.lu/citoyens/fr/actualites/2009/01/01-nationalite-luxembourgeoise/index.html [fr]