Commentaire: De Luussert 2.0 Reply

ReferendumLux – Nee

Säin Opstieg war eigentlech rasant. Bei de Gemengewahlen 2011 huet hien den eigentleche Spëtzekandidat vu senger Partei lénks leie gelooss. D’Leit wollten hien, a net de Paul. Minutten am Amt a scho gouf bei der Ouverture vum Chrëschtmaart deem seng Reform ugekënnegt. Jiddereen sollt an d’Stad op de Maart kommen – a net op Tréier oder Köln fueren. All Verspriechen, wat am Koalitiounsaccord stoung, sollt duerchgestrach ginn. Bei de Wahlen 2017 sollten d’Bierger gesinn, dass si 6 Joer virdrun de richtege Mann un d’Spëtzt gewielt hunn.

„Ech sti net fir e Regierungsposten 2014 zur Verfügung,“ gouf direkt e puer Mol gesot. 2014 sollt och keng nei Regierung gebilt ginn. E Joer vrun de Wahlen klaken d’Sozialisten d’Pan an et sti Neiwahlen um Programm. „Deng Stëmm fir d’Zukunft“ sollten d’Leit ofginn. Opbroch an eng nei Zäit. Jonk. Dynamesch. Modern. D’Land sollt genee esou erneiert ginn wéi d’Stad Lëtzebuerg. De Stëpps, deen sech an iwwer 30 Joer CSV-Zäit scheinbar iwwert d’Land geluecht huet, géif an enger grousser Botz verschwannen an d’Land fir e gutt 21. Jorhonnert opgestallt ginn.

Ze séier si Fehler geschitt. Vum „Betribsauto“ fir an d’Schivakanz iwwert d’Verspriechen vum „gréissten Debat deen d’Land jee gesinn huet“ bis hin zur klenger „Trennung“ vu Kierch a Staat & der (fataler?) Ausso dass et jo där „domm Leit“ iwwerall géife ginn.

De Problem fir d’Regierungsequipe (an hir Parteien) ass haut awer witzegerweis dat nämmlecht wat dem Xavier Bettel 2011 zum Opstieg an der Stad an, 2 Joer drop, an de Staatsministère verhollef huet: déi „sozial“ Medien. Keen am Grand-Duché konnt dës scheinbar esou gutt an authentesch asetzen wéi den Deputéierten-turned-Buergermeeschter-turned-Premier. Hien hat op dëse Netzwierker eng Avance op all déi anere Politiker. Et ass eng Avance gewiescht, déi een mat enger kuerzer 4-Wochen-Campagne net kann ophuelen. Premier ass een dann awer eben net just 4 Woche laang; déi aner hunn hien iwwerholl.

„MIR SIN DOMM.“; „De Premier schléiwt an der Chamber.“; „De Premier mengt mir wieren all domm.“; „Gambia soll mat der Propaganda ophalen.“; “Schon de Bettel Song heieren?”

Eng kléng Websäit, déi dunn zu enger ganz einfacher Facebook Grupp gouf, bréngt déi sougenannt ‘Elite’ – aus Parteien (bis op CSV, adr), Jugendparteien (bis op adrenalin), d’Gewerkschaften (bis op CGFP), d’Patronat, d’kathoulesch Kierch a Medienhaiser – zu Fall. Emol keng 22% hu bei der Fro zum Auslännerwahlrecht dëser „Elite“ zougestëmmt. Eng Facebook Grupp a Leit, déi gären e.a. ‘Memes’ a fatzegen ‘Facebook rants’ deelen, dréinen de Spiess fir d’Regierung an hire Chef ëm. De Xavier Bettel kéint zu enger lëtzebuergescher Versioun vum Howard Dean ginn.


Den Dean, Ex-Parteichef vun den US Demokraten, wor 2004 Presidentschaftskandidat a wuel deen 1. Politiker, deen den Internet probéiert huet anzebauen. Dat sollt fatal Konsequenzen hunn. Wéi hien sech iwwert seng 3. Platz zu Iowa sou gefreet huet, dass et scheinbar mat him duerchgaangen ass, gouf säi ‘Yeah!’ als “Dean Scream” legendär. Déi Ried war den Ënnergang fir den Dean, dee nach Woche virdrun de wichtege Support vum fréiere Vize President Al Gore kritt hat. D’Supporter vum Governor vu Vermont hunn dee “Scream” an déi extra vun der Dean Campagne entwéckelter online Videoplattform – YouTube gouf eréischt 2005 gebuer – benotzt fir de Geck mat him ze maachen.

De Xavier Bettel muss awer net onbedéngt een Howard Dean ginn. Zweet Beispill: Obama 2012 Campagne. Déi Campagne hat fir den 1. TV Debat mam Mitt Romney all hir Spin Doctors prett fir mat de Journalisten ze schwätzen. D’Medien wollten dëst awer guer net méi. Op Twitter war schonns no der 1. Hallschent vum Debat d’Urteel gefällt ginn: de Romney huet ganz kloër gewonn. Twitter op der Säit ze loossen war e komplette ‘faux pas’ vun enger Campagne, déi 2008 an 2012 esou vill där Online-Welt ze verdanken hat. Fir deen 2. Debat huet sech d’Obama Equippe dofir komplett anescht opgestallt an opgepasst, dass se och online genee déi richteg Messagen an der richteger Form erausginn. Dat Ganzt huet hir Supporter dunn deen Owend zum Deel esouguer zur Héichleeschtung bruecht (cf. “binders full of women“), an den Obama war, laut Medien, nees zréck an der Course.

Premier a Regierung missten op een ähnleche Wee goen. Wann een online einfach weider just de Link op Zeitungsartikelen gett, wann een weider doropper hofft herno mat gudden economeschen Zuelen de Support an d’Vertrauen vun de Leit an engem 4 Woche laange Wahlkampf zréck zegewannen, riskéiert een 2018 wuel nach méi bedröppelt an der Elefanteronn dran ze kucken wéi déi 3 Majoritéitspolitiker dëst de 7. Juni scho gemaach hunn. Iwwert sougenannt “Gambisten/Gambianer/Gambinesen” (wéi heeschen déi gutt Leit vum Land ‘The Gambia’ eigentlech richteg?) an hir Aarbecht ginn elo schonns online ferm Urteeler geschwat. Urteeler, déi ee Politiker alt vill méi kenne ‘blesséieren’ wéi e kriteschen Bäitrag an der Zeitung. Esou e Bild, Video oder (alt falscht) Zitat bleift online – a gëtt ëmmer nees geshared a geliked.

„Si goufe net gewielt.“; „Si kennen et einfach net.“; „Si wëllen et einfach net verstoen.“

Momentan ass dëst nach just eng Well déi do op d’Regierung lass geet. De rezente Politmonitor weist awer ganz kloër, dass et schonns eng zimlech grouss Well ass. Wann een elo einfach esou weider fiert – politesch a PR-méisseg, da riskéiert een déi Well souguer zu enger Art Tsunami eruwuessen ze loossen… an esou eppes géif een dann och fir d’Gemengewahlen 2017 a Landeswahlen 2018 net méi gestoppt kréien. Do kennen e.a. eng FDP an Däitschland oder d’LibDems am UK e Liddchen dovunner sangen.

Quo vadis, Xavier Bettel an Dräierkoalitioun?

Résumé vun akademeschen Etuden zur Mandatslimit. 1

Déi 4 Argumenter géint “Wahlrecht ab 16″ goufen ënnert d’Lupp geholl. Liest et hei.

Ass d’Fro zum Auslännerwahlrecht Taktik vun der Regierung oder hu se sech e Selbstgol geschoss? Hei noliesen.


Ob een zu Lëtzebuerg soll eng Mandatslimit fir Ministeren (max. 2 Mandatsperioden noeneen) soll aféieren? Dat ass déi 3. Referendumsfro iwwert déi nach manner geschwat gëtt wéi d’Wahlrecht ab 16.

Een Argument vu béide Säiten bei där 3. Fro ass: „den amerikanesche President kann och just 2 Amtsperioden maachen“ respektiv „Dat zielt do och just fir de President.“ Dat éischt Argument ass richteg, dat zweet net ganz/ass falsch.

Et gëtt vläit op der Welt kee Land wat Mandatslimiten esou gäer huet wéi d’USA. Dofir zielt et do och fir eng Rëtsch Governors (zu Virginia dierf deen souguer keng 2 Amtsperioden noeneen maachen, mä muss tëschent der Amstperiod 1 an der Amtsperiod 2 minimum 4 Joer aus dem Govenor Haus verschwannen), genee wéi fir Buergermeeschteren (ob NYC, San Antonio oder Houston fir just déi ze nennen), an Deputéierten an enger Rëtsch vu ‘State Legislatures’ (staatlech Parlamenter), souwéi fir Gemengerotsmemberen an der Stad Philadelphia. En plus, si laut Ëmfroen 70% vun den Amerikaner fir eng Mandatslimit fir hir federal/national Deputéiert a Senatoren zu Washington D.C.; dräi Republikaner, déi an der Course fir d’Presidentschaft sinn, nämlech Sens. Cruz, Rubio a Paul, si fir d’Aféierung vun sou enger Limit.

A kengem Fall awer gëtt et Limit fir Ministeren. Dat wier een Novum. Trotzdem kann een d’USA benotzen fir ze kucken wat eng Mandatslimit fir PolitikerInnen ka bedeiten. Etuden dozou goufen et an de läschte puer Joeren ëmmer méi. Och wann déi akademesch Literatur doranner nach net komplett ass, lount sech wuel – grad elo vru sou engem Referendum – e kléngen Iwwerbléck zu dësem Thema ze ginn.

(cc-by-2.0 EPP)

More…

Dictionnaire: UK Wahlen-Lëtzebuergesch Reply

Fir jiddereen deen sech net besonnech fir déi britesch Politik interesséiert, mä 2015 mat dobäi ass well et 1) extrem spannend ass; 2) et och ëm d’Zukunft vun Europa geet… hei sinn e puer vun de wichtegste Wierder/Begrëffer op Lëtzebuergesch erkläert: 

Absentee ballot: Entweder e Vote deen via Bréifwahl oder “proxy” (also Persoun X am Numm vu Persoun Y) gemaach ginn ass. 

Ballot box: d’Wahlurn

Battlebus: de Bus mat deem Parteichefs wéi David Cameron, Ed Miliband oder Nick Clegg déi läscht 4 Wochen uechter d’Land gefuer sinn. 

Canvassing: Supporter vu Partei X/Kandidat Y si während de läschte 4 Wochen an deem jeweilegen Wahlbezierk d’Leit doheem/op hirer Hausdier froe gaangen ween si ënnerstëtzen, respektiv hunn d’Leit encouragéiert Partei X/Kandidat Y haut ze wielen. Deen Virgang nennt een “Canvassing” 

Confidence and supply: Wichteg hisiichtlech méiglech Labour-SNP Deal. D’SNP géif an deem Fall hire Support ginn – bei Saachen wéi dem Budget – fir dass Labour eng Minoritéitsregierung kéint stellen. 

Constituency: de Wahlbezierk. Et ginn der 650 am UK. 

David Cameron: den aktuelle Premier, Chef vun de Konservativen (och “Tories” genannt)

dave

More…

Referendum/’Auslännerwahlrecht': Just e virsiichtegt Ustoussen 2

Vill gouf schonns driwwer geschwat dass de Referendum am Juni just ‘consultativ’ ass, an d’Parteien herno trotzdem hir Positioun an der Chamber kennen verdeedegen. Stéchwierder: Drock op d’CSV opbauen an 2/3tel Majoritéit kréien. Ech well dofir och hei net drop agoen, dass esou zwou politesch Entscheedungsformen sollen mateneen vermëscht ginn: de Referendum (wou just eng Majoritéit zielt an d’Soen huet) mat enger Parlamentsofstëmmung an enger representativer Demokratie (wou och d’Minoritéit hir Daseinsberechtegung huet). [1]

Nee, mir läit vill méi deen eigentleche Problem vun enger vun de Referendumsfroen um Häerz. Natierlech mengen ech domat d’Fro zum sougenannten ‘Auslännerwahlrecht.’

Ob ech mat der „Idee“ averstanen sinn, dass Net-Lëtzebuerger, déi zënter 10 Joer zu Lëtzebuerg wunnen a minimum 1 Mol bei Lokal- oder EU-Wahlen zu Lëtzebuerg wiele gaangen sinn, d’Wahlrecht fir d’Nationalwahlen (ab 2018) solle kréien?

Dat ass déi Fro, déi sech jidder Lëtzebuerger muss stellen. Et kann ee just mat ‘Jo’ stëmmen, wann een mat där do „Idee“ averstanen ass. Et ass eben net d’Fro ob een Net-Lëtzebuerger/innen well d’Wahlrecht ginn, mä just ob een dat well wann dës schonns e puer Konditiounen erfëllt hunn. Et ass déi eenzeg Referendumsfro bei där d’Regierung sou spezifësch Konditiounen dru gehangen huet. Beim Wahlrecht ab 16 ass et net just fir déi déi politesch (Parteien, ONG etc.) aktiv sinn, a bei der Mandatslimit fir Ministeren gëllt dat och net fir jiddereen ausser déi 1. gewielten an all Bezierk. Wat also maachen bei der Fro zum ‘Auslännerwahlrecht’ wann een net ganz mat där Idee averstanen ass?

Gi mer dovunner aus, dass ech ganz einfach de Net-Lëtzebuerger wéilt d’Wahlrecht fir d’Nationalwahlen ginn. Punkt. Ech wier also an deem Szenario géint iergendeng Konditioun fir déi Leit. Et soll jo, sou de Camp vum ‘Jo’, een „Awunnerwahlrecht“ ginn. Awunner ass jo awer e bësschen wéi schwanger sinn: entweder sinn ech et oder ech sinn et net. Wann ech fir een ‘Awunnerwahlrecht’ sinn, muss ech déi proposéiert „Idee“ vun der Regierung eigentlech ofleenen. Et geet hei schliesslech ëm een Artikel an enger Verfassung a net ëm e Gesetz wat een op engem vill méi einfache Wee ka “nobesseren” goen.

An engem zweeten Szenario kéint een och soen, dass ech e Problem mat de proposéierte Konditiounen hätt. Ech wier also dofir, dass d’Residenzklausel just 7 Joer sinn – déi nämmlecht Längt also wéi wann een d’Nationalitéit ufreet.[2] Och dann wier ech net wierklech mat der Regierung averstanen. A wat ass wann ech well dass Net-Lëtzebuerger bei Lokal- an EU Wahlen musse gewielt hunn? Oder, wann ech keen groussen EU Fan wier a mer just Lokalwahlen wichteg wieren? Et bleift och an deene Fäll da just de „Nee“ zu där Propose auszedrécken.

D’Regierung hätt deen do Problem guer net missen hunn. Hätt een, wéi beim Referendum 1919, e puer Äntwertméiglechkeeten uginn, wier villäicht déi elo proposéiert Form herno déi 1. gewielten ginn. Firwat een dat net esou gemaach huet ass eng Fro déi muss gestallt ginn. Sou huet een net just de politeschen Debat verkléngert, mä eben och dofir gesuergt de Camp vum ‘Nee’ ze vergréisseren. Eng Persoun, déi de 7. Juni mat ‘Nee’ stëmmt, kann also net onbedéngt (direkt) als auslännerfeindlech bezeechent ginn; si ass vläit einfach just net mat de proposéierte Konditiounen averstanen. Eng Argumentatioun, déi d’Parteien dann villäicht selwer no deem Referendum uwenden, wa se wuel (no engem knappe Resultat) probéiere wäerten – wéi bei der Trennung vu Kierch a Staat – e politeschen Accord mat der Oppositioun ze fannen.

Wat bleift ass eng ‘Jo oder Nee’-Fro zu enger „Idee“ vun de Regierungsparteien souwéi dem eigentleche Motto vun där Fro – dem ‘schéin dass emol eng Kéier driwwer geschwat gouf.’ E richtegen ‘renouveau démocratique’, deen vun der Dräierkoalitioun grouss ugekënnegt gouf, ass dat awer net. Et ass éischter dat Lëtzebuerg-typescht, kléngt, 4-Wochen laangt, virsiichtegt Ustoussen vun engem politeschen Debat. Ob esou jeemools och am Grand-Duché eng richteg Sträitkultur, déi sou wichteg fir eng Demokratie an e Land ass, entsteet? Waarde mer et of…


Émile Friant – ‘La Discussion Politique’ (1889) (public domain)


Footnotes

[1] Souguer wa 65% fir d’Auslännerwahlrecht stëmmen, hätt eng CSV an eng adr e Recht (vläit souguer eng demokratesch Flicht?) hir Wieler/innen, déi wuel e groussen Deel vun deenen rechtlechen 35% géifen ausmaachen, an der Chamber ze representéieren. Domat géif also alles beim Alen bleiwen. Keng 2/3tel Majoritéit. Keng Verfassungsännerung.

[2] Guichet (2009), Nouvelles dispositions pour l’acquisition de la nationalité luxembourgeoise http://www.guichet.public.lu/citoyens/fr/actualites/2009/01/01-nationalite-luxembourgeoise/index.html [fr]

JO zum Wahlrecht ab 16! 1

De Blogpost als Audio lauschteren:

 


De Weekend hat d’Luxemburger Wort hir Lieserbréif-Säiten der Fro vum Wahlrecht ab 16 gewidmet. (E puer sinn hei online ze fannen, déi aner wuel just via ePaper). Well et fir mech wuel déi Referendumsfro ass, déi mir am meeschten um Häerz läit, well ech och meng Vue zu dësem Thema ofginn an dobäi op e puer spezifesch Géigenargumenter, déi och an e puer Lieserbréiwer ze fanne waren, agoen.

.

• “Mat 16 interesséiert een sech nach net fir Politik!”

Ech kann do, wéi all Mënsch, just aus menger eegener Erfahrung eraus schwätzen. Ech hu mech am Alter vun 11 ugefaangen fir Politik z’interesséieren. Jo, dat ass eppes wat déi mannsten (vläit just meng direkt Famill) mer gleewen. ‘Esou jonk interesséiert een sech dach éischter fir de Fussball’, kritt een dann alt ze héieren. Wourops ech just äntweren, dass ech dat och gemaach hunn. Dono kommen a Gespréicher déi bekannten Virurteeler, dass ech awer wuel net richteg wousst wat lass wor oder wéi eng Partei fir wat géif stoen. Jo, mat 11 wousst ech dat wahrscheinlech net ganz… mä dono awer a mat 16 honnert-prozenteg. Ech hätt bei de Parlamentswahlen 2004 (mäin Alter: 15) genee sou gewielt wéi ech herno bei de Wahlen 2009 (20) respektiv bei de Wahlen 2013 (24) gewielt hunn. A beim läschte Referendum zu Lëtzebuerg wor ech eben déi ominéis 16 Joer al an hätt ganz roueg (a ganz gären) mäi Kräiz gemaach. E Kräiz, wat ech, wéi déi aner virdrun och, och haut nach op genee der nämmlechter Platz géif maachen.

Mat 16 kann een sech fir Politik interesséieren a sech dran auskennen. Vläit kennt net all 16-järegen sech do aus, jo, mä ze soen dass een fir iwwerhaapt eppes dovunner ze kennen nach ‘ze jonk’ ass, ass falsch.

Alleng wann ech kucken wéi oft ech schonns erlieft hunn wéi Erwuessener net woussten wéi vill Deputéierten elo an hirem Bezierk sinn, wéi oft Landes- oder Gemengewahlen sinn, de Chamberspresident just als ‘de Mann deen ëmmer hannert dem Riedner sëtzt’ kannt hunn, a net woussten wéi e Minister fir de Ministère X oder Y zoustänneg ass, also da geet mer eppes anescht duerch de Kapp. An zwar… wa mer d’Wahlrecht u politeschen Interessi bannen, do kéint et awer ganz séier fir deen een oder aneren Erwuessenen gedoen sinn… an domatter och fir eis Demokratie. Wéi eng Demokratie bënnt d’Wahlrecht u grousse politeschen Interessi?! Wéi vill dêmos a krátos géif da nach an enger Demokratie stiechen? Net vill!

Vun dohier ass d’Argument dass een fir am politeschen Liewen aktiv deelzehuelen muss Interessi an Engagement weisen, wéi dat ganz spezifesch an engem Bréif festgehale gouf, komplett falsch. An dass och Jonker sech fir Politik interesséieren huet och net zulescht deen enorme Succès d’läscht Joer a Schottland gewisen. Do konnten 16/17-järeg beim Referendum matwiele goen an hunn dat an engem ganz grousse Moos gemaach. E Grond firwat de UK driwwer nodenkt d’Wahlrecht an der nächster Legislaturperiod op 16 erofzesetzen. (An domat jo net dat 1. Land mat Wahlrecht ab 16 wier).

Oft héiert een dat uewen genannten Argument awer och vun enger Rëtsch Jonken. Dat weist, a mengen Aen, éischter wéi schlecht villäicht déi politesch Bildung an enge Rëtsch Schoulen ass. Do stécht nämlech eppes ganz Besonnesches dohannert…


“Mat 16 weess een dach net ween ee genee soll wielen!”

Ech hunn hei uewen schonns gesot, dass dat net op all 16-järegen zoutrëfft. Trotzdem héiert een och vu ville Jonken dëst Argument. Firwat? Well een d’Thema net richteg versteet (Schoul!) a wuel aus enger klenger Naivitéit eraus.

Et mengt een dass een enges Daags einfach esou seng politesch Richtung/Ideologie wäert fannen. Bis een déi fonnt huet, freet een dann a ville Fäll wuel d’Elteren wat déi da wielen oder an der Vergaangenheet ëmmer gewielt hunn. Et geet een als sou ee Jonken also dovunner aus, dass déi Erwuessen genee wëssen ween se wiele wëllen. „Genee“ ass hei net onbedéngt also persounen-spezifesch Wuert gemengt (bsp. ‘Ech wielen de Xavier Bettel/Jean-Claude Juncker’ oder ‘Ech wielen d’CSV’), mä bezitt sech an dësem Fall op engem seng politesch Richtung. Et kéint een och soen, et mengt een dass all déi Erwuessenen wëssen firwat si fir de Kandidat X oder Partei Y gestëmmt hunn.

Et setzt een mam uewen genannten Argument viraus, dass just déi Leit déi hir politesch Orientéierung fonnt hunn dierfe wielen. An dass dëst just kann op Erwuessener zoutreffen. Hei gëtt d’Wahlrecht un ‘Politics with a big P’ (‘Politik mam grousse P’), wéi een et an England gären nennt, gebonnen. Während een an der ‘politics with a small p’ just ganz winzeg/kléng politesch Kenntnisser huet, ass een bei der ‘Politik mam grousse P’ fest verankert.

Et ass den Ënnerscheed tëschent konservativ a Konservativ, den Ënnerscheed tëschent minimaler politescher Kenntniss an gréisser Kenntnisser ze hunn souwéi seng politesch Ideologie ze kennen. Déi meescht Wieler sinn éischter ‘politik mam kléngen p’ zouzeurdnen: e bësschen politesch Kenntnisser, déi een an de Joeren sou opgeraf huet, a Meenungen zu deem engen oder aneren Thema, wat dann och meeschtens Themen sinn déi ee selwer betreffen. D’politik mam kléngen p zielt dofir fir bal all Mënsch; et ass (wéi schonns beim 1. Argument gewisen) net un den Alter gebonnen. Schliisslech ass de Mënsch, wéi den Aristotles mol sot, ‘vun Natur aus e politescht Déier.’

Ech kennen perséinlech genuch Leit, déi nach mat 30 oder 50 oder alt 70, net woussten wéi een Politiker a wéi eng Partei se sollte wielen. Si liewen an der ‘politik mam kléngen p’, interesséieren sech just kuerz vrun de Wahlen fir d’Politik a reegen sech soss e puer Mol d’Joer iwwert eppes op wat aus der Chamber erauskënnt. Dat ass och an der Rei sou. Dass een sech genee an der ‘Politik’ auskennt, war an der Vergaangenheet keen Critère fir d’Wahlrecht ze kréien; firwat also elo?

A souguer wa mer ‘Politik mam grousse P’ géifen un d’Wahlrecht bannen, kéinte verschidden 16-järeger wiele goen, während anerer – och eben Erwuessener – missten doheem bleiwen. Weder ‘politik mam kléngen p’ nach déi mam ‘grousse P’ sinn un een Alter gebonnen. Politik an engem seng politesch Orientéierung ass nämlech näischt wat engem einfach esou op eemol an de Schouss fält. E Member vun der ‘Politik mam grousse P’ gëtt een net einfach sou iwwer Nuecht. Et steet een net enges Daags op a weess dann wéi eng politesch Richtung déi ‘richteg’ ass, een ganz konkret weess wéi eng Partei een aus wéi engem (politesche) Grond wäert wielen. Wann är Elteren iech dat sou soen, dann hu se e bësschen „geflunkert.“

Den Alter setzt genee sou wéineg wéi d’Geschlecht politesch Kenntnisser viraus. (cc Rama)

 


Bei engem drëtten Géigenargument geet et ëm de Prinzip vun der Groussjäregkeet. Et gëtt da behaapt:

 „Mat 18 groussjäreg awer mat 16 schonns wielen?! Dat ass net kohärent.“ // „Mat 16 ass een nach net räif genuch!“

Do kann ee just soen: wéini waren Altersgrenzen fir divers Saachen jee kohärent? Bis zur Ännerung vum Mariage-Gesetz den 1. Januar konnt een sech och als Mannerjäregen zu Lëtzebuerg bestueden. Fir Geschlechtsverkéier mat enger anerer Persoun dierfen ze hunn musse béid minimum 16 Joer hunn, fir ‘explizit’ Material online ze kucken ‘muss’ een awer bis 18 waarden. Mat 16 ass een ‘Erwuessen a räif genuch’ säi Kierper mat Zigaretten oder Alkohol futti ze maachen, mä nach net fir ze wielen? Dofir dierf een da jo awer schonns mat 17 mam Auto op der Strooss e Verkéiersaffer ginn. Oder sech, wann een (wéi ech) duerch de Lycée Technique gaangen ass, schonns op senger 9e am Alter vu 14/15 Joer entscheeden wéi een Beruffswee een da soll/well aschloen. Ween dat uewen genannten Argument benotzt, muss sech dann och dofir ausschwätzen dass alleguerten d’Alterslimiten – egal wéi eng (an et ginn der vill) – op 18 Joer eropgesat ginn.

Zemools op engem Punkt ass dëst extrem wichteg: d’Schoulflicht.

Zu Lëtzebuerg muss een bis 16 Joer an d’Schoul goen. Dat heescht et kann een als Mannerjäregen mat der Schoul ophalen an op den Aarbechtsmarché goen. Et bezilt een an deem Fall seng Steieren (also och déi Steieren déi iwwer TVA erausginn) an seng Sozialleeschtungen, mä et dierf een awer net mat wiele goen. E 17-järegen, deen 2013 schonns schaffe gaangen ass, muss zwar seng Steieren bezuelen dofir awer bis 2018 waarden ier hien dierf wiele goen. Et ass de Problem vun der „Besteierung ouni politesch Representatioun“ („Taxation without representation“). E Problem fir deen an den USA den Téi zu Boston an d’Waasser gepucht gouf an een Onofhängegkeetskrich ugefaangen huet. Ech ruffen hei net zu sou Moossnahmen op, well awer ze bedenken ginn – zemools un déi Leit, déi plangen beim Referendum fir d’Auslännerwahlrecht ofzestëmmen – déi nämmlecht Logik beim Wahlrecht ab 16 gëllen ze loossen. ‘Jiddereen, deen zu Lëtzebuerg schafft a seng Steieren bezilt, soll kenne wiele goen.’ Wann dat äert Argument bei där enger Referendumsfro ass, da muss se och bei där anerer gëllen – soss ass dat net kohärent. ;)

 

(cc Ross UK)

 


De läscht Punkt op deen ech well ze schwätze kommen ass:

• „Et ass dach guer kee Besoin do fir 16/17-järeger wielen ze loossen“/“Hu mer soss keng Problemer?“

Och dëst kéint net méi falsch sinn. Et besteet grad elo am 21. Joerhonnert e Besoin fir d’Wahlrecht op 16 erofzesetzen. Nee, dat ass keen ‘Mir liewen am 21. Joerhonnert’-Argument, mä eent wat sech op déi politesch Realitéit vun dësem Joerhonnert baséiert. Ech hunn a mengem läschte Blogpost driwwer geschriwwen wéi d’USA probéieren mat hirer (neier) Immigratiounspolitik engem sozialpoliteschen an demographeschen Problem entgéint ze wierken. D’EU a seng Staaten hänken do, wéi an deem Post gewisen, komplett hannendrun. De Problem vun sou enger europäescher Gesellschaft, déi ëmmer méi al gëtt, ass awer een dee vill méi wäit geet wéi elo ‘just’ Renten a Krankekeesen. Europa steiert mat Vollgas Richtung Gerontokratie.

An Däitschland gëtt bspw. de ‘gebuertenstärkste Joergang’ dëst Joer 51 Joër al. [1] An och zu Lëtzebuerg läit d’Zuel vun de Neigebuerten bei 1.5 an domat ënnert dem wichtegen Wäert vun der Erneierung (spréch: och Lëtzebuerg gëtt all Dag méi al).

Dat heescht déi méi eeler Leit entscheeden wat am Land geschitt. Baby Boomers an den Ufank vun der Generatioun X si villäicht déi politesch stäerkste Generatiounen zënter laangem. Si haten déi politesch Muecht praktesch vu klengem un, a ginn déi och elo net hir. Au contraire, well d’Senioren si schonns zu vill a ginn all Dag ëmmer méi. Hiren Undeel bei de Wahlen wäert all 5 Joer méi grouss ginn. Dofir ass et politesch gesinn just normal dass sech d’Parteien fir d’Problemer vun de Senioren méi Zäit wäert huelen wéi fir aner Altersgruppen. Firwat soll ech probéieren d’Problemer vu méi jonke Leit ze léisen, firwat soll ech fir déi Suen ausginn, wann ech bei de Wahlen d’Stëmmen vun de (bal-)Senioren muss kréien fir ze gewannen? Den Ufank vun esou Spillereien huet een schonns an der Kris e bëssche gesinn. Fir d’éischt gouf queesch duerch Europa bei Jonken gespuert, ob dat bspw. d’Ewechfalen vun de Primen no Bachelor/Master/PhD zu Lëtzebuerg oder dat neit Studiebäihellef-Gesetz vum läschte Joer oder d’Verdräifachung vun de Studiengebühr an England war. Dat alles während een, op där anerer Säit, Saachen wéi Pensiounsreformen mat net sou enger staarker Hand upeekt. Beispill: ‘Rentenreform-chen’ zu Lëtzebuerg oder d”Rentenpaket’ vun der Unioun-SPD Koalitioun an Däitschland, wat e.a. de Rentenalter erofsetzt an €160mia an de nächsten 16 Joer wäert kaschten. Virgestallt gouf dat ‘Paket’ vun der SPD Ministesch mat engem – géigeniwwer Jonken – scho bal freschen Slogan: ‘Nicht geschenkt. Sondern verdient.’[1]

„Ich fürchte, wir sehen gerade die Vorboten einer Rentnerdemokratie: Die Älteren werden immer mehr, und alle Parteien nehmen überproportional Rücksicht auf sie. Das könnte am Ende in die Richtung gehen, dass die Älteren die Jüngeren ausplündern.“

~ Altbundespräsident Roman Herzog (2008) [2]

Ween an esou engem Land well liewen, dee soll mat „Nee“ am Referendum stëmmen. Wee well dass d’Politiker sech zumindest e bësschen fir Saachen vun de Jonken (resp. <45-järegen) interesséieren an och Projet fir si ëmgesat ginn, deem bleift de 7. Juni keng aner Méiglechkeet wéi mat „Jo“ ze stëmmen an d’Zuel vun den <45-järege Wieler (liicht) ze vergréisseren.

Ech fäerten, dass et grad wéinst enger kommender Gerontokratie net fir de ‘Jo’ wäert duergoen. Ween gëtt scho gären e bësschen, wann och net ganz vill, Muecht of? An engem Wort Lieserbréif, wollt bspw. e Mann déi Jonk mat muechtlosen Institutiounen wéi dem Jugendparlament tréischten.

Ween awer zu Lëtzebuerg keen Generatiounskonflikt well gesinn, muss probéieren déi Jonk richteg mat eranzehuelen. Et sinn si déi d’Laascht wäerten droen. Eng economesch an ecologesch Laascht, déi eigentlech vill ze schwéier fir si ass, an just duerch Aktiounen vun hiren Elteren a Grousselteren entstanen ass. Wa sech bei der Fro zum Auslännerwahlrecht de Charakter vum lëtzebuerger Vollek weist, wéi déi eng oder aner Leit a Journalisten zemools zënter der Charlie Hebdo Attack geschriwwen hunn, da weist sech mam Resultat beim Wahlrecht ab 16 och de Charakter vu de méi ‘eeleren’ Lëtzebuerger.

D’Wahlrecht gouf an der Vergaangenheet schonns oft reforméiert (Wahlalter op 18 erof gesat, Wahlrecht fir Fraen etc.). D’Wahlrecht ass fir Erwuessener net u politeschen Interessi oder Kenntnisser gebonnen. Firwat et demno elo beim Wahlrecht ab 16 zu engem Critère maachen? A souguer dann… et gi Jonker déi dëse Critère erfëllen. D’Basis vum Wahlrecht wor an enger Demokratie awer nach ëmmer déi: steierpflichteg Bierger sollen hir politesch Représentante dierfe wielen. Eppes wat – de Problem vun de Net-Lëtzebuerger exclus – zu Lëtzebuerg net fir all Bierger/Lëtzebuerger de Fall ass. Et gëtt (héij) Zäit Jonker, déi wielen wëllen (Wahlrecht ≠ Wahlflicht), an de politeschen Debat mat eranzehuelen. God forbid… dass een nach géigesäiteg eppes vun enaner géif léieren.

Säit 2: Footnotes

Europa kritt Problemer wann dat ‘neit Amerika’ seng Immigratiounsreform bis ëmgesat huet Reply

De Blogpost als Audio lauschteren:

(Intro “Tidal Basin Corporation” by Little Glass Men, Free Music Archive, CC license)


“The state of the Union is strong.“ Et war d’läschte Mount fir déi 1. Kéier iwwerhapt dass de President Obama déi do Wierder an de Mond geholl huet. Fir dat z’ënnersträichen hu sech déi meescht Medien op verschidden Zuelen, konzentréiert: bspw. op de Chômage: 10% (Oktober 2009) op 5.7% (Januar 2015), op de Budgetsdefizit: iwwer $1,250 Milliarden (2009) op $480 Milliarden (2014) erof – de nämmlechte Level wéi vrun der Finanzkris, a just méi 3.2% vum PIB. Dat sinn Zuelen déi een op där aanerer Säit vum Atlantik nëmmen all ze gäeren géif gesinn. Fir ze gesinn firwat d'”Union” (nees) staark ass/gett, muss een nierft der neier Aussen- & Energiepolitik (1. Deel vu ‘Neit Amerika’), och een 2. Deel vun dësem ‘neien Amerika’ kennen; een deen, wéi schonns den éischten, Konsequenzen fir Europa bedeit.

Momentan läit nämlech e gréisseren Gesetzesprojet am US Kongress: d’Immigratiounsreform. De President wäert déi zwar net an där Form duerchkréien wéi hien se well, mä d’Hoffnung op een Deal mat de Republikaner ass do, schliesslech kennen déi sech net erlaaben och 2016 nees Latinos/Hispanics massiv un d’Demokraten ze verléieren. Dat géif dem Hillary Clinton(?) wuel d’Wäisst Haus ginn. A wann et awer haut näischt gett, da spéistens 2017. Op engem vu villen Punkten vun där Reform si sech béid Parteien scho méi laang eenz: d’DV Lottery gett ofgeschaaf.

Déi Lotterie, am Volléksmond gäeren ‘Green Card Lottery’ genannt, huet vläit 2014 fir d’läscht stattfonnt. Well een fir matzemaachen (nierft dem richtegen Gebuertsland) just e Lycée-Ofschloss oder e puer Joer Beruffserfahrung muss an der Täsch hunn, gett dës Lotterie den USA keen direkten risegen finanziell Avantage. Et kommen sou och vill onqualifizéiert Leit an d’Land, wat engem just a verschiddenen Zäiten economesch gutt deet. De neien System gesäit vir mat den agespuerten Green Cards e „STEM Visa“-System opzestellen. Een Net-Amerikaner, deen dann op enger US-Uni een unerkannten STEM Fach (= Science, Technology, Engineering, Maths) léiert, kann dono e Visa kréien fir an den USA ze bleiwen. Et ass dëst een Obama Verspriechen vum Ufank vun der 2008 Campaign; an eent wat Europa, China & co. misst opschrecke loossen.

Fir genee ze verstoen firwat dat esou ass, musse mer d’Situatioun an der EU ënnert d’Lupp huelen. Zënter der Aféierung vum Euro hu méi qualifizéiert Arbechter Europa verlooss wéi der an Europa liewe komm sinn (e Minus vun ~120,000/Joer – vrun der Kris). Alleng Italien huet vun 2000 bis 2008 eng 1.5 Milliounen héich qualifizéiert Leit verluer. Haut bleiwen ronn 27% vun den fräien Arbeschtsplatzen an Europa net gefëllt. Bis 2020, a manner wéi 5 Joer demno, wäert alleng dem Digitalsekteur vun der EU bal 1 Millioun qualifizéiert Leit feelen. A wann een ‘STEM’ Leit hëllt, esou wäerten a 5 Joer ronn 1 Millioun vun hinnen alleng dem „Motor vun der Eurozone“, Däitschland, feelen. „The state of the European Union is… weak“, kéint een do bal just soen. [1]

Fir héich qualifizéiert EU Leit geet et éischter eraus, wéi eran (cc Diego Menna)

Fir géint deen Trend virzegoen huet een vrun e puer Joer zu Bréissel entscheed eng sougenannt „Blue Card“ anzeféieren. Mä hat een an der europäescher Haptstadt gehofft sou eng 20 Milliounen qualifizéiert Leit an d’EU ze bréngen, ass d’Resultat bis lo éischter ernüchternt ausgefall: 2012 an 2013 goungen – zesummen gerechent! – net emol 20,000 „Blue Cards“ eraus. [1]

Ween gemengt huet dass “Blue Card“ eng europäesch Äntwert op een europäeschen Problem ass, huet sech leider geierrt. Éischtens maachen net all EU Länner mat (bspw. de UK & Dänemark sinn exclus) an all EU Land ka weiderhin seng eegen Virstellungen a Regelen opstellen. [2] 


Een ‘Blue Card’ Beispill

En héich qualifizéierten Net-EU Bierger, nenne mer hien Alejandro, well zu Lëtzebuerg fir eng Firma schaffe kommen. Hien brauch eng Job Offer vu minimum 1 Joer, wou hien (demno wéi) mininum 1.5x den normalen Duerchschnëtts-salaire vum Land (= €69,858) verdéngt. [3]

En plus, muss een am ‘Blue Card’ Programm fir minimum 18 Méint an deem EU Memberstaat wunnen an deem een och schafft, (fir zu Tréier ze wunnen & zu Lëtzebuerg ze schaffen si weider ganz aaner administrativ Hürden ze huelen). Géif d’Firma leider no 12 Méint bankrott goen, dierf den Alejandro net einfach sou Lëtzebuerg verloossen – souguer bei enger aanerer europäescher Job Offer. Hien muss zu Lëtzebuerg bleiwen an bannend 3 Méint eng nei Platz fonnt hunn. Et dierf een nämlech am Programm just 3 Méint am Chômage sinn. [4] Kritt den Alejandro bannend 3 Méint keng aaner gudd bezuelten Platz hei am Land, ass d’Blue Card, an mat hir eisen héich qualifizéierten Mann, nees fort.

No 2 Joer zu Lëtzebuerg well den Alejandro elo vläit op Paräis fir eng aaner Firma schaffe goen. Erfëllt hien all déi national Viraussetzungen (zu Lëtzebuerg) fir de Beruff ze wiesselen an a Frankräich schaffen ze goen, muss hien awer – wait for it! – an deem 2. Memberstaat (hei: Frankräich) fir d’éischt emol deenen hir national Ufuerderungen erfëllen an, en plus, muss eisen Alejandro nach eemol eng Demande op eng nei ‘Blue Card’ fir dat 2. Land (Frankräich) stellen. [4]

Zu Bréissel gett oft gesot, dass d’Blue Card déi „europäesch Green Card“ ass. Et ass éischter eng vill méi bureaukratesch Versioun vun enger Green Card, déi net wirklech de vollen economeschen Avantage vun engem héich qualifizéierten Immigrant ausschöpft. E „STEM Visa“ Mann/Fra kann, no der Immigratiounsreform, an den USA liewen a schaffen wou hien/hat well. D’USA ass eben e Land, während d’EU scheinbar weiderhin eng gréisstendeels wirtschaftlech Verbindung vun europäeschen Staaten ass.

Zuelen vun 2007 aus SpOn[5]

Prozentsatz vun héich qualifizéierten auslänneschen Arbechter (2007) [5]

N.B. Dass ouni déi aktuell nach minimal „Net Immigratioun“ an der ganzer EU (a Länner wéi Irland ass dësen Wert zënter 2009 negativ[6]) d’Populatioun vun der EU schonns dëst Joer géif schrumpfen an ganz séier vill méi aal géif ginn. [7]  Stéchwuert hei: Renten, Krankekeessen etc.

Fir engem ähnlechen demographeschen a sozialpoliteschen Problem wéi Europa, Russland, China a Japan entgéint ze wierken spillt d’USA schonns zënter Joeren op hir Immigratioun. (D’Projektiounen si net all ze schlecht (Link)). A bei deem “Spill” setzen si op hir populärste Kaart: hir Kultur; den ‘American Dream’. D’Cultural Diplomacy hëlleft dass d’Beléiftheet fir Amerika weider unhällt (Link); a wann héich qualifizéiert Jonker dann och nach ugebuede kréien an deem Land ze bleiwen, da gett et fir Europa a co. nach méi schwéier fir economesch matzehalen. Vum amerikaneschen Point de Vue kéint et d’ailleurs net besser laafen. Et bréngt een déi beschten Leit op déi beschten Uni’en op der Welt a probéiert, zumindest emol, een Deel vun deenen Leit dann och am Land ze behaalen. Do schaffen se dann fir US Firmen, déi an dëser globaler Welt géint Firmen aus alle Länner um fräie Marché kämpfen. Obwuel… dat ass och just d’Hallschend vun der Geschicht. De proposéierten ‘STEM Visa’ bréngt nämlech een weideren immense Virdeel mat sech: (auslännesch) Kultur.


Wéi d’USA sech esou aktuell op TTIP virbereet…

Et gett bekanntlech näischt schlëmmeres am Marketing wéi kulturell Onkenntnisser; een Paradebeispill ass do e.a. d’Sproochebarrière. Mat ‘STEM Visa’ ginn déi Problemer ugepaak. Et mécht déi 1. Pflicht vun all Geschäftsmann (aka “säi” Client ze kennen) e kléngt Stéck méi einfach. D’Immigratiounsreform kennt zemools den net-Apple, net-Facebook Betriber entgéint, déi net iwwer e risegen Marketing Budget verfügen. Dat ‘neit Amerika’ bereet sech eben esou op Fräihandelsofkommes wéi TTIP vir. Et ass dofir och keen Zoufall dass een an Zukunft an den USA mat Däitsch/Franséisch Kentnisser méi wäert verdéngen wéi een deen ‘just’ Englesch/Spuenesch Kentnisser huet. [8]

„Fann eraus ween däin Client ass, denk wéi däi Client, a gëff deem dann genee dat wat e well!“ Dat ass, an esou enger globaler Welt, méi einfach gesot wéi gemaach. Betriber an der EU mat bal ausschliesslech Europäer am ‘Board of Directors’/Executives’ mécht sech d’Liewen an där Hinsiicht, zemools wann Fräihandelsofkommes wéi dat mat den USA, Kanada oder och dat mat China a Kraft trieden, jiddefalls och net méi einfach. 

Kennen déi Europäer bspw. den ‘amerikaneschen’ Client, deen anescht ass wéi si? Wuel net onbedéngt an deene Saachen déi een brauch, dofir awer an deem wéi een eppes konsuméiert, an wéi een Marketing Message een méi usprécht. Et ass jo sou dass hei schonns een Anglo-Amerikaner aanescht denkt/handelt wéi een Hispanic/Latino oder en Asian American; een aus Massachusetts aanescht wéi een aus Alabama. Genee wéi e Lëtzebuerger jo aanescht ass wéi een Däitschen, Englänner oder Kroat.[9] Fir déi verschidden Vue’n an hir Betriber ze kréien benotzen d’USA hir Unzéiungskraft an eng nei Immigratiounsreform. A wat mécht d’EU?

Einfach ewech diskutéieren kann Europa dësen wirtschaftlechen Nodeel net. Eng ganz Rëtsch Etuden hunn den Impakt vun der Villfältegkeet an de Betriber ënnerstrach. Eng Etude vun Kellogg (net ze verwiesselen mat Kellogg’s) huet bspw. festgehalen, dass alleng beim Brainstorming d’Zuel vun den Ideen ëm 15% fällt wann de Grupp zimlech d’nämlecht ‘ausgesäit’ (als Beispill: just ‘wäiss’, Mëtt-40 Männer). D’Qualitéit vu gudden Decisiounen vu sou engem Board of Directors/Executives fält ëm ganzer 50%. [10]

Dowéinst spillt an der aktueller Phase dann och TTIP (Ofkommes mat der EU), an zu engem méi kléngen Deel TPP (Ofkommes mat de Länner aus dem Pazifik), den USA méi an d’Kaarten wéi hire Partner. Si hunn hir Aufgaben gemaach, respektiv sinn am Gaangen dorun ze schaffen. Och dat wäert een Deel vum President Obama senger ‘Legacy’ ginn. A wann d’EU den Opschwong, deen sou e Fräihandelsofkommes wäert hunn, an d’Interkonnektivitéit net wäert notzen fir gréisser Reformen an e gréissert EU-intern Ëmdenken ze vollzéien [11] [12], dann ass dat Ofkommes, fir Europa, definitiv just eng wirtschaftlech Spillerei déi gutt fir Clients ass. Dann ass et definitiv keng Hellef fir déi europäesch Economie a Wirtschaft, als Ganzt, fir dat 21. Joerhonnert opzestellen; fir nees een Joerhonnert kennen um Weltniveau matzespillen, an, par consequence, dann och keng Hellef fir den extrem schwächelnden europäeschen Sozialstaat ënnert d’Ärm zegräifen. Europa muss sech eben och erneieren. Ob dat a Krisenzäiten mam Opschwong vun populisteschen a riets-/lénksextremen Parteien um ganze Kontinent iwwerhapt méiglech ass, gett eng vun den zentralen Froen vun de nächsten 10-15 Joer, an domat vun dësem Joerhonnert…

Bild: “New York – Welcome to the land of freedom” (public domain)


Säit 2: Footnotes mat weideren Erläuterungen